Giao tiếp tốt là nền tảng cho mọi sự hợp tác thành công. Tuy nhiên, biết cách điều chỉnh cách giao tiếp cho phù hợp với từng kiểu người sẽ giúp tạo ra sự gắn kết và hiệu quả cao hơn nữa. Với kiểu người INNOVATOR, những người vốn sáng tạo, tự nhiên và cảm nhận mọi thứ qua phản ứng tức thời, chúng ta cần có những chiến lược giao tiếp riêng. Nắm vững cách tương tác với người INNOVATOR không chỉ giúp giảm thiểu hiểu lầm và xung đột mà còn tiếp thêm năng lượng cho họ, khai thác điểm mạnh độc đáo và giúp họ đóng góp tốt nhất. Bài viết này sẽ khám phá những bí quyết giao tiếp với người INNOVATOR, dựa trên Mô hình Giao tiếp Quy trình®.
Hiểu Cách Người INNOVATOR Thích Giao Tiếp
Để nói chuyện hiệu quả, trước tiên cần hiểu cách người INNOVATOR tiếp nhận thông tin và thích tương tác như thế nào:
- Cảm nhận qua Phản ứng (Thích/Ghét): Cách chính mà người INNOVATOR nhìn nhận thế giới là thông qua phản ứng tức thời của họ – họ thích hay không thích điều gì đó. Đây là điểm mấu chốt trong giao tiếp với họ. Họ thường nói thẳng cảm nhận này (“Tôi thích cái này,” “Chán quá,” “Tuyệt!”) và quyết định dựa trên cảm xúc đó hơn là phân tích dài dòng hay dựa vào nguyên tắc cứng nhắc. Hiểu được bộ lọc này là chìa khóa; việc cố gắng thuyết phục bằng logic hay trách nhiệm có thể kém hiệu quả hơn là khơi gợi sự hứng thú của họ.
- Cần Sự Tương tác Vui vẻ, Tạo Hứng Khởi: Người INNOVATOR phát triển mạnh nhờ năng lượng và niềm vui. Họ cần “sự tiếp xúc năng động, tương tác vui vẻ và môi trường tạo hứng khởi”. Giao tiếp quá trang trọng, khô khan hoặc đơn điệu sẽ nhanh chóng khiến họ mất hứng thú. Họ đánh giá cao sự hài hước, nhẹ nhàng và cảm giác sôi nổi trong các cuộc trò chuyện.
- Ưu tiên Phong cách Giao tiếp Cảm xúc/Vui vẻ: Phong cách giao tiếp tự nhiên của họ liên quan đến việc thể hiện cảm xúc (thích/ghét) và phản ứng một cách tự nhiên, thường với sự nhiệt tình và vui tươi (tương ứng Kênh Cảm xúc – Emotive Channel trong PCM). Cách giao tiếp này là về việc kết nối thông qua phản ứng và năng lượng chung, thay vì chỉ trao đổi thông tin thực tế. Bắt đầu cuộc trò chuyện bằng cách bày tỏ sự yêu thích (“Này, tôi thích cách bạn…”) thường là một cách hiệu quả để mở đầu.
- Thể hiện Nét Tính cách Hướng ngoại, Sôi nổi: Phần tính cách mà họ thể hiện ra thế giới thường xuyên nhất là sự tự nhiên, sáng tạo và khả năng phản ứng nhanh. Việc tương tác với nét tính cách này thông qua giao tiếp vui vẻ và phản ứng nhanh sẽ xây dựng được mối quan hệ tốt.
- Tự nhiên và Thẳng thắn: Họ thường giao tiếp một cách tự nhiên, chia sẻ ý tưởng hoặc phản ứng ngay khi chúng xuất hiện. Họ cũng có “khả năng nói thẳng những điều người khác đang nghĩ”, thường không quan tâm đến cấp bậc. Sự thẳng thắn này có thể mới mẻ nhưng cần hiểu rằng nó xuất phát từ bản chất phản ứng của họ, không nhất thiết là cố ý gây rối.
- Động lực Gắn liền với Chất lượng Mối quan hệ: Cảm nhận của họ về người đang giao tiếp ảnh hưởng đáng kể đến sự tham gia của họ. Họ phân loại các tương tác là “thú vị” hoặc “quá nhàm chán”. Do đó, xây dựng một mối quan hệ tích cực, thân thiện là rất quan trọng để giao tiếp hiệu quả.
Mẹo Giao Tiếp Hiệu Quả Với Người INNOVATOR
Dựa trên sở thích của họ, một số kỹ thuật sau đây tỏ ra rất hiệu quả khi giao tiếp với người INNOVATOR:
- Dùng Sự Hài hước và Giữ Không khí Nhẹ nhàng: Thêm chút hài hước, dù chỉ là tinh tế, có thể làm cuộc trò chuyện hấp dẫn hơn nhiều đối với người INNOVATOR. Giảm bớt sự nghiêm trọng và duy trì giọng điệu vui vẻ giúp họ giữ năng lượng và dễ tiếp thu hơn, đặc biệt khi thảo luận về các chủ đề có thể nhạy cảm.
- Sử dụng Phong cách Cảm xúc/Vui vẻ: Cố gắng giao tiếp với năng lượng và sự nhiệt tình. Chia sẻ những gì bạn thích hoặc phản ứng tích cực của bạn. Sử dụng ngôn ngữ và giọng điệu biểu cảm. Bắt đầu bằng “Này, tôi thích cách bạn…” hoặc “Ồ, ý tưởng vui đấy!” thường tạo được tiếng vang mạnh mẽ.
- Tập trung vào Phản ứng (Thích/Ghét): Trình bày thông tin hoặc yêu cầu theo cách có thể gây hứng thú hoặc vui vẻ cho họ. Ghi nhận những gì họ thể hiện là thích hoặc không thích (“Tôi nghe bạn nói không thích…”) để cho thấy bạn hiểu góc nhìn của họ trước khi đề xuất giải pháp thay thế hoặc tiếp tục.
- Khuyến khích và Đánh giá cao Ý tưởng Sáng tạo: Chủ động mời họ đóng góp ý tưởng, đặc biệt là trong các buổi động não hoặc giải quyết vấn đề. Đánh giá cao sự tự nhiên và những đề xuất độc đáo của họ. Cho họ biết rằng những đóng góp sáng tạo của họ được coi trọng.
- Giữ Nội dung Ngắn gọn và Hấp dẫn: Tránh nói dài dòng, quá nhiều chi tiết hoặc giải thích quá phức tạp. Chia nhỏ thông tin và duy trì tốc độ năng động để giữ sự chú ý của họ. Thay đổi phương thức giao tiếp cũng có thể hữu ích.
- Chân thành và Xây dựng Mối quan hệ: Mặc dù sự vui vẻ là chìa khóa, sự chân thành cũng rất quan trọng. Xây dựng một kết nối thân thiện, thực sự. Vì động lực của họ gắn liền với các mối quan hệ, một mối quan hệ tích cực giúp giao tiếp suôn sẻ hơn nhiều.
- Cho phép Tự do và Linh hoạt (Phong cách Tự do): Khi giao tiếp về công việc hoặc nhiệm vụ, tránh hướng dẫn quá chi tiết. Xác định mục tiêu hoặc ranh giới, nhưng cho phép họ linh hoạt trong cách họ đạt được điều đó. Điều này tôn trọng việc họ không thích sự gò bó, quy ước cứng nhắc.
- Công nhận Sự Chấp nhận: Hãy nhớ câu hỏi ngầm của họ, “Tôi có được chấp nhận không?”. Đảm bảo rằng giao tiếp của bạn thể hiện sự tôn trọng và chấp nhận cá tính cũng như phong cách độc đáo của họ. Tránh những lời chỉ trích mang tính cá nhân.
- Phản ứng lại Sự Hài hước và Tự nhiên của Họ: Khi họ pha trò hoặc đưa ra một ý tưởng bất chợt, hãy phản ứng tích cực. Tương tác với năng lượng vui tươi của họ củng cố mối liên kết và đáp ứng nhu cầu về sự kết nối của họ.
Ví Dụ Giao Tiếp Thực Tế và Cách Xử Lý
Hiểu những nguyên tắc này giúp chúng ta xử lý các tình huống giao tiếp thực tế:
- Tình huống 1: Góp ý: Thay vì một buổi đánh giá trang trọng, hãy thử cách tiếp cận trò chuyện hơn. Bắt đầu bằng điều gì đó tích cực mà bạn thực sự thích về công việc hoặc đóng góp của họ. Sử dụng ngôn ngữ nhẹ nhàng ngay cả khi đề cập đến điểm cần cải thiện. Tập trung vào kết quả hoặc phản ứng mong muốn thay vì chỉ là lỗi quy trình. Thu hút họ bằng cách hỏi ý tưởng sáng tạo của họ về cách tiếp cận khác vào lần tới.
- Tình huống 2: Giải thích một Quy trình Bắt buộc: Người INNOVATOR có thể chống lại các quy trình mà họ coi là nhàm chán hoặc không cần thiết. Thay vì chỉ nêu quy tắc, hãy thử giải thích lợi ích một cách hấp dẫn, có lẽ nhấn mạnh cách nó giúp họ rảnh tay cho những công việc thú vị hơn sau này hoặc ngăn chặn một kết quả không mong muốn. Sử dụng hình ảnh hoặc giải thích ngắn gọn, năng động thay vì một tài liệu dài dòng. Thừa nhận sự không thích tiềm ẩn của họ (“Tôi biết phần này không vui lắm, nhưng…”) trước khi giải thích sự cần thiết của nó.
- Tình huống 3: Họp Ý tưởng (Brainstorming): Hãy để năng lượng của người INNOVATOR tỏa sáng. Khuyến khích những ý tưởng táo bạo, sử dụng sự hài hước và giữ không khí năng động. Đừng vội bác bỏ những đề xuất độc đáo. Những đóng góp tự nhiên của họ có thể tạo ra đột phá. Đảm bảo họ cảm thấy ý tưởng của mình được lắng nghe và đánh giá cao, ngay cả khi không phải tất cả đều được chọn.
- Tình huống 4: Đối phó với Hành vi “Muốn người khác làm thay”: Khi người INNOVATOR nói “Tôi không biết” hoặc “Tôi không làm được” (dấu hiệu căng thẳng cấp độ 1), hãy chống lại sự thôi thúc muốn đưa ra câu trả lời hoặc giải quyết ngay lập tức cho họ. Thay vào đó, hãy phản hồi một cách vui vẻ theo phong cách cảm xúc: “Ối, đứng hình à? Để ‘sạc pin’ vui vẻ nào!” hoặc “Ok, làm cho nó bớt chán nào! Phần nào hay ho nhất mình làm trước nhỉ?”. Điều này tiếp thêm năng lượng và mời họ tham gia trở lại mà không củng cố hành vi cũ.
- Tình huống 5: Xử lý Hành vi Đổ lỗi: Nếu người INNOVATOR chuyển sang đổ lỗi (căng thẳng cấp độ 2), đối đầu trực tiếp về việc đổ lỗi thường không hiệu quả. Chìa khóa là cung cấp sự tương tác tích cực, vui vẻ để đáp ứng nhu cầu tiềm ẩn chưa được đáp ứng. Hãy thử thay đổi chủ đề tạm thời sang một cái gì đó vui vẻ, chia sẻ một quan sát nhẹ nhàng hoặc sử dụng sự hài hước để giảm căng thẳng. Khi năng lượng của họ chuyển biến tích cực, bạn có thể nhẹ nhàng tập trung lại vào việc tìm giải pháp cùng nhau.
Cách “Nạp Năng Lượng” cho Người INNOVATOR Chỉ Bằng Lời Nói
Giao tiếp không chỉ là trao đổi thông tin; đó là một công cụ mạnh mẽ để quản lý năng lượng, đặc biệt với người INNOVATOR, những người được “sạc pin” bằng các loại tương tác cụ thể. Nhu cầu tâm lý cốt lõi của họ là Sự Kết nối (Contact) – cụ thể là các tương tác vui vẻ, tạo hứng khởi và đa dạng.
- Bắt đầu Bằng câu chuyện Vui vẻ: Mở đầu cuộc họp hoặc cuộc trò chuyện bằng một lời nhận xét nhẹ nhàng, một câu chuyện cười ngắn hoặc biểu hiện sự nhiệt tình. Điều này ngay lập tức tạo ra năng lượng tích cực.
- Tạo ra Tương tác Thường xuyên, Đa dạng: Đừng để người INNOVATOR bị cô lập quá lâu. Những cuộc trao đổi ngắn, thường xuyên, những cuộc trò chuyện nhanh về các chủ đề ngoài công việc mà họ thích, hoặc việc để họ tham gia vào các tương tác nhóm đa dạng trong ngày giúp duy trì năng lượng của họ.
- Phản ứng Nhiệt tình: Khi họ chia sẻ một ý tưởng hoặc bày tỏ thích/ghét, hãy phản ứng với năng lượng và sự nhiệt tình chân thành. Việc thể hiện sự hào hứng của bạn công nhận phản ứng của họ và thúc đẩy sự tham gia, từ đó nạp năng lượng cho họ. Một phản ứng thờ ơ hoặc bác bỏ sẽ làm cạn kiệt năng lượng của họ.
- Sử dụng Phong cách Giao tiếp Ưa thích của Họ: Chỉ cần sử dụng giọng điệu năng động, ngôn ngữ biểu cảm và tập trung vào phản ứng cũng làm cho giao tiếp bớt mệt mỏi và tràn đầy năng lượng hơn đối với họ.
- Công nhận Sự Sáng tạo Ngay lập tức: Khen ngợi một ý tưởng sáng tạo hoặc một phản ứng nhanh nhạy, thông minh ngay tại thời điểm đó sẽ mang lại sự thúc đẩy kết nối tích cực tức thì.
- Tránh Giao tiếp Làm Cạn Năng lượng: Giọng điệu quá nghiêm túc, các cuộc thảo luận nặng về dữ liệu kéo dài, sự tuân thủ cứng nhắc các nghi thức, hoặc ngôn ngữ kiểm soát có thể nhanh chóng làm cạn kiệt năng lượng của người INNOVATOR. Giữ cho các tương tác luôn năng động và tập trung.
- Phản ứng Hiệu quả với Căng thẳng: Nhận biết các dấu hiệu căng thẳng của họ và phản ứng một cách thích hợp (bằng sự tương tác vui vẻ, hài hước) không chỉ giúp giảm căng thẳng tình huống mà còn tích cực giúp họ lấy lại năng lượng tích cực bằng cách đáp ứng nhu cầu tiềm ẩn của họ.
Lời kết: Kết Nối Để Sáng Tạo và Gắn Kết
Giao tiếp hiệu quả với người INNOVATOR đòi hỏi phải chuyển từ các trao đổi thuần túy logic hoặc trang trọng sang các tương tác đón nhận năng lượng, sự vui tươi và các phản ứng chân thực. Bằng cách hiểu sở thích của họ đối với biểu hiện Cảm xúc, cách họ cảm nhận thông qua thích và không thích, cũng như nhu cầu cơ bản của họ về sự kết nối tạo hứng khởi và sự chấp nhận, chúng ta có thể điều chỉnh giao tiếp để đạt hiệu quả tối đa. Sử dụng sự hài hước, coi trọng sự tự nhiên, khuyến khích thể hiện sáng tạo và cung cấp sự tương tác tích cực nhất quán là những chiến lược then chốt. Nắm vững những cách tiếp cận này không chỉ giảm thiểu xung đột và thất vọng mà còn trực tiếp tiếp thêm năng lượng cho người INNOVATOR, khai phá khả năng sáng tạo mạnh mẽ của họ và nuôi dưỡng cảm giác gắn kết và hợp tác sâu sắc hơn, cuối cùng làm phong phú thêm toàn bộ đội nhóm.
vi 
